Bram Lomans won twee keer olympisch goud met het Nederlands hockeyteam en is docent aan de Johan Cruyff Academy Amsterdam. Hij combineert zijn ervaring als topsporter met zijn inzet om de volgende generatie sportprofessionals op te leiden.
Met gouden medailles op de Olympische Spelen van Atlanta (1996) en Sydney (2000) weet Bram Lomans als geen ander wat er nodig is om op het hoogste niveau te presteren. Na een succesvolle internationale hockeycarrière is hij altijd nauw betrokken gebleven bij de sport. Als docent en studiecoach aan de Johan Cruyff Academy Amsterdam begeleidt hij student-sporters bij hun ontwikkeling op persoonlijk en academisch vlak.
Naast zijn werk als docent maakt Bram deel uit van het docententeam van het nieuwe programma Persoonlijk Leiderschap & Coaching van Johan Cruyff Institute in Heerenveen/Papendal. Dit programma is gericht op het ontwikkelen van leiders die beginnen bij zichzelf, van daaruit anderen inspireren om de uitdagingen in de sport vanuit een mensgerichte aanpak te benaderen.
Zijn visie op onderwijs sluit ook aan bij het Cruyffiaans coachen concept, waarin bepaalde waarden centraal staan zoals jezelf zijn, creativiteit en leren door ervaring.
In dit interview vertelt Bram hoe sportonderwijs studenten beter kan voorbereiden op de toekomst van de sportwereld, waarom authentiek leiderschap belangrijk is en welke lessen topsport biedt die verder gaan dan alleen winnen of verliezen.
Hoe kan onderwijs voor de sportsector studenten beter voorbereiden op hun toekomst in de sportwereld?
Volgens mij begint dat met het verbinden van de praktijkwereld met het onderwijs. We leren veel van boeken en docenten, maar je leert pas echt wanneer je te maken krijgt met concrete uitdagingen uit de sportwereld en daar een bijdrage aan kunt leveren. Die uitdagingen kunnen komen van grote sportorganisaties, sportbonden of andere sportorganisaties. Het beste leer je door te doen.
Als organisaties hun praktijkvraagstukken voorleggen aan studenten en hen laten meedenken over oplossingen, ontstaat een zeer waardevolle leerervaring.
“Boeken kunnen je veel leren, maar zodra je de praktijk instapt, ontdek je dat de uitdagingen vaak heel anders zijn. De sportwereld ontwikkelt zich soms sneller dan wat er in studieboeken staat.”
Daarom is het waardevol om echte praktijkvoorbeelden te gebruiken binnen de opleiding of studenten direct in contact te brengen met sportorganisaties. Uiteindelijk leer je veel meer door te doen dan alleen door kennis op te nemen. Ik denk dat dit een van de grootste kansen is die we onze studenten kunnen bieden
Welke leiderschapskwaliteit wordt volgens jou het belangrijkst voor de volgende generatie sportprofessionals, en waarom?
Als het gaat om persoonlijk leiderschap, denk ik dat gefocust blijven een van de belangrijkste eigenschappen is.
Tegenwoordig zijn er overal afleidingen. Sociale media laten bijvoorbeeld vooral de hoogtepunten van anderen zien. Daardoor kun je het gevoel krijgen dat je niet goed genoeg bent of nooit de beste zult worden, terwijl je in werkelijkheid misschien juist heel goed bezig bent.
Daarom is het belangrijk om je eigen koers te volgen en vast te houden aan je droom, ook als dat er van buitenaf misschien minder indrukwekkend uitziet.
“Gemotiveerd blijven en je kunnen focussen zijn belangrijke vaardigheden voor persoonlijk leiderschap.”
Wanneer je deze uitdaging kunt overwinnen, komen nieuwe kansen vaak sneller dan je verwacht. In plaats van je zorgen te maken over wat anderen doen, kun je beter je eigen pad volgen. Dat kan je heel ver brengen.
Hoe kunnen coaches, leiders en docenten de uitgangspunten van Cruyffiaans Coachen toegepassen?
Bram Lomans (rechts) met twee collega’s van Johan Cruyff College Amsterdam tijdens de training ‘Cruyffiaans coachen: de studiebegeleiding van studerende topsporters’.
Dat is een lastige vraag, omdat iedereen dit concept op zijn eigen manier interpreteert.
Wat ik mooi vind aan de uitgangspunten van Johan Cruijff is dat ze veel nadruk leggen op authenticiteit: jezelf zijn. En dat betekent voor iedereen iets anders.
Ik geloof ook dat deze principes mensen stimuleren om grenzen te verkennen, niet altijd de meest voor de hand liggende keuze te maken en niet simpelweg te doen wat anderen doen of wat van je verwacht wordt. Als je een kans ziet die net buiten het normale pad ligt, moet je die aangrijpen, vind ik. Dat opent deuren naar nieuwe situaties en andere inzichten.
Ik zou daarom zeggen dat authenticiteit, creativiteit en de durf of vindingrijkheid die Johan Cruijff kenmerkten, het zoeken naar een andere manier om dingen te doen, drie eigenschappen zijn die een onderscheidend verschil kunnen maken wanneer je ze onderdeel maakt van je eigen persoonlijkheid en ontwikkeling.
Welke lessen uit de topsport zou iedere student van de Johan Cruyff Academy moeten leren?
Een van de belangrijkste lessen is volgens mij dat je moet leren om meerdere dingen tegelijk te kunnen combineren.
Naast sporter zijn is het ontzettend waardevol om ook uitdagingen op het gebied van studie en ontwikkeling aan te gaan. Wanneer je hele identiteit draait om sport en je krijgt te maken met een tegenvaller, is het veel makkelijker om je zelfvertrouwen te verliezen.
Maar als je de dag na een teleurstellende wedstrijd bijvoorbeeld een examen hebt, richt je je aandacht op je studie, laat je los wat er is gebeurd en ga je de volgende dag met een frisse blik terug naar de training. Andersom werkt dat ook zo.
Daarom geloof ik sterk in die combinatie. Toen ik zelf student was zag ik niet zo goed hoe waardevol deze balans eigenlijk was. Nu ik ouder ben en erop terugkijk, begrijp ik hoeveel het mij heeft gebracht.
“Het is dus belangrijk dat studenten beseffen dat de combinatie van sporten en studeren niet alleen gaat over het halen van je diploma, of het realiseren van een duale carrière. Het maakt van hen ook betere sporters.”
Hoe heeft jouw ervaring als olympisch kampioen invloed gehad op de manier waarop je toekomstige sportprofessionals begeleidt?
Ik ben niet alleen olympisch kampioen, maar ook alumnus van de Johan Cruyff Academy. Die combinatie zorgt ervoor dat ik goed begrijp waar studenten doorheen gaan, wat ze meemaken en waar ze naartoe willen.
“Ik gebruik veel van mijn eigen ervaringen uit de periode waarin ik mijn leven als student combineerde met topsport. Dat zijn waarschijnlijk de ervaringen waarop ik het meest terugval als docent.”
Het feit dat ik olympisch kampioen ben, en jarenlang professioneel sporter ben geweest, geeft mij ook een bepaalde geloofwaardigheid bij studenten. Ik vertel veel verhalen over trainen, discipline, doorzetten en omgaan met tegenslagen.
Mensen zien vaak alleen de gouden medaille, maar niet alles wat eraan voorafging. Onderweg waren er ontzettend veel moeilijke momenten. Dat is misschien wel de belangrijkste boodschap die ik wil meegeven: tegenslagen horen bij de weg naar succes.
Als je een tentamen niet haalt, is dat niet het einde. Je leert ervan en gaat verder. Als dingen niet lopen zoals je had gehoopt, kom je er uiteindelijk weer bovenop.
Dat zijn de ervaringen die ik het meest gebruik om mijn studenten te begeleiden, ondersteunen en inspireren.
